Heel veel huiswerk - Leren plannen

Tekst: Femke van den Berg © J/M Pubers vakblad voor ouders met pubers, oktober 2004

Het viel best mee, die eerste weken op de nieuwe school. De meesten hebben al een nieuw vriendje of vriendinnetje, de week ‘op kamp’ zit er op, ze zijn een beetje wegwijs in rooster en rennen van lokaal naar lokaal, maar er dient zich nu wel een hele zware opdracht aan. HET HUISWERK. Heel veel zelfs. Voor de meesten is daarin structuur aanbrengen een brug te ver.
Wat te doen?

‘Dat het huiswerk er bij veel pubers geregeld bij inschiet, is eigenlijk niet eens zo gek. De puberteit is immers voor veel jongeren een stormachtige fase in hun leven’, zegt Vincent van Dijk, initiatiefnemer van de website www.huiswerkbegeleiding.nl, waarop 95 procent van de Nederlandse huiswerkinstituten vermeld staat.
‘Ze worden voor het eerst echt verliefd, hun vriendengroep wordt steeds belangrijker en ze krijgen of hebben conflicten met hun ouders. Geen wonder dat er van huiswerk maken dan niet veel terechtkomt.
Pubers hebben gewoon niet altijd de rust om zich te kunnen concentreren.
Dat geldt zeker voor jongeren die ook nog met allerlei extra problemen te kampen hebben, zoals dyslexie, dyscalculie (grote moeite met rekenen en wiskunde), faalangst of ADHD. Of met een vervelende thuissituatie, zoals een scheiding, ouders met een drankprobleem of het overlijden van een dierbare. Voor hen is het extra moeilijk om de puberteit en schooltijd zonder kleerscheuren door te komen.’
En dan is er ook nog het grote probleem van het plannen. Van Dijk: ‘Veel pubers overzien hun huiswerk totaal niet. Ze sparen al het werk op tot het laatste moment en raken dan in paniek als ze beseffen dat ze nooit meer alles op tijd kunnen maken en leren. Ze slagen er, kortom, niet in om hun taken zelfstandig op de rails zetten.’

(...)

De investering
De prijzen voor huiswerkbegeleiding variëren van ongeveer 100 tot 500 euro maandelijks, zo vertelt Van Dijk: ‘Best een groot bedrag, zeker als je het langere tijd moet ophoesten. Toch hebben veel ouders het ervoor over. Zij zien huiswerkbegeleiding als een waardevolle investering in de toekomst van hun kinderen. Ook omdat leerlingen er studievaardigheden opdoen waar ze de rest van hun leven nog wat aan hebben. Zo is planning meestal een van de belangrijkste ingrediënten van de huiswerkbegeleiding.’
Naar schatting bedienen de particuliere huiswerkinstituten in ons land zo’n 15.000 leerlingen, zo denkt Van Dijk. ‘Daarnaast zijn er heel veel jongeren die op school huiswerkbegeleiding krijgen of lessen volgen bij een bijklussende vakdocent.
Dit betekent dat vele tienduizenden ouders bijlessen voor hun kinderen regelen en betalen. En dat zijn zeker niet alleen rijke, prestatiegerichte ouders. Integendeel: de kinderen komen uit alle lagen van de bevolking, zijn zowel autochtoon als allochtoon en komen van alle schoolniveaus. Bijna in alle milieus wordt een goede opleiding kennelijk belangrijk gevonden.’

Niet stoer
Wil het bijspijkeren succesvol zijn, dan is het wel van belang dat het kind zelf ook voor huiswerkbegeleiding kiest. ‘Met ongemotiveerde leerlingen die door hun ouders worden gestuurd, begin je niets’, aldus Teekens. ‘Als de jongeren echt niet willen, kan ook de beste huiswerkbegeleider niets betekenen.’
Oenema: ‘Overigens zijn sommige pubers er meesters in om te doen alsóf school ze niets interesseert. Daar moet je als docent doorheen prikken, want de meeste kinderen geven wel degelijk om hun schoolresultaten. Ze vinden het alleen niet “stoer” om dat te laten merken.’ Zeker niet aan vrienden en vriendinnen of aan hun ouders.
Van Dijk: ‘Als ouders zeggen dat huiswerk maken belangrijk is, gaan pubers daar tegenin. Zo kan er een hele machtstrijd ontstaan. Door een kind naar een professionele huiswerkbegeleider te sturen, kan aan die strijd een eind worden gemaakt en keert de rust terug in huis. Bovendien zullen de schoolresultaten normaal gesproken na enige tijd verbeteren.’ Moeder Simone Koot kan dat alleen maar bevestigen: ‘Ik wilde mijn vijftienjarige dochter Daphne altijd helpen met haar huiswerk, maar ik wist niet goed hoe. Vakinhoudelijk ging de lesstof me soms boven de pet en daarbij kwam nog het probleem dat mijn dochter een stuk minder gemotiveerd is voor school, sinds de hormonen door haar lijf gieren.
Vroeger was ze een beetje een streber, maar toen ze merkte dat de andere leerlingen haar daarom pestten, is ze wat gemakkelijker over school gaan denken. Daardoor kwam ze beter in de groep te liggen, maar kelderden haar schoolresultaten. Omdat ze bovendien ook nog serieuze problemen had met wiskunde, hebben we haar aangemeld bij een huiswerkinstituut. Daar gaat het heel goed. Ze stelt zich gemotiveerd op en is daar serieus met haar schoolwerk bezig. Ook op de dagen dat ze thuis studeert. Dat geeft mij een gerustgesteld gevoel.
Thuis is de druk nu van de ketel, waardoor er meer tijd overblijft om samen leuke dingen te doen.’

Ook huiswerkbegeleiding?
•    Er zijn in Nederland circa 650 particuliere huiswerkinstituten. Daarvan zijn er 26 aangesloten bij de Landelijke Vereniging van Studiebegeleidingsinstituten (www.lvsi.nl), een organisatie die een kwaliteitskeurmerk in het leven heeft geroepen voor huiswerkinstituten. Instellingen die niet aan normen van de LVSI voldoen, zijn echter niet zonder meer slecht. Vincent van Dijk: ‘De wereld van de huiswerkbegeleiding is nog jong en in beweging, niet alle instituten kennen de LVSI. Op dit moment werkt de vereniging in overleg met  www.huiswerkbegeleiding.nl  (opgezet door Van Dijk) aan een nieuw keurmerk. Tot die tijd zullen ouders vooral op hun eigen oordeel moeten afgaan.’ Sommige huiswerkinstituten bieden alleen vakinhoudelijke ondersteuning, andere begeleiden jongeren ook sociaal-emotioneel of helpen ze met leerproblemen (bijvoorbeeld door middel van Remedial Teaching). Om te weten te komen welk instituut het beste bij een kind past, is het verstandig een afspraak te maken om de sfeer te proeven en te kijken of het klikt.
Behalve de particuliere instituten, zijn er in Nederland ook veel docenten die (naast hun onderwijsbaan) bijles verzorgen, zowel aan kleine groepen als aan individuele kinderen. Deze docenten hebben zich nog niet verenigd, dus zijn ze feitelijk alleen via-via te vinden.
•    Tot slot verzorgen ook scholen vaak huiswerkbegeleiding, als daar tenminste geld voor is (om de docenten te betalen).
Soms huren scholen een huiswerkinstituut in. Dat verzorgt dan in de school de huiswerkbegeleiding.