Blokken kun je leren

Volkskrant, mei 2009 door Aimée Kiene

Snel afgeleid, het plannen lukt niet - huiswerk maken is soms een hele kunst. Maar er is hulp, in een speciale klas. Muziek op je oordopjes mag, verder is het stil. '0h, op die fiets!'

KeI (14) heeft enorme vraagtekens is zijn wijd opengesperde ogen. Hij staart naar het vel papier dat huiswerkbegeleider Erik Bogaerts (31) hem heeft toegeschoven. Het gaat over spelling - over het d/t vraagstuk, om precies te zijn. Of, in Kels woorden 'dat kofschipgezeur'. Bogaerts fluistert hem toe: 'Het kof schip en de xtc-koffie mag je vergeten. Als je dit schema toepast, maak je nooit meer een dit-fout.' KeI gaat aan de slag - zichtbaar arg wanend. De eerste opdracht gaat het al mis: 'Michiel sprei..e de deken.' Geen idee, moppert KeI. Bogaerts blijft geduldig meedenken: welke tijd is het, wat is de stam van het werk woord, kijk in het schema.' KeI komt op het goede antwoord, en zijn gezicht klaart op. 'O, op die fiets! Kijk, hier kan ik wat mee".

Om hem heen in het lokaal van het College de Heemlanden in Houten zitten deze maandag meer leerlingen met oordopjes in over hun boeken gebogen. Hier en daar wordt op fluistertoon iets uitgelegd. Voor in de klas staan thermoskannen thee en een koektrommel. Dit is de Houtense huiswerkklas van de landelijke organisatie Studiekring, waar 78 leerlingen een paar middagen per week onder begeleiding hun schoolwerk doen. Er staan er nog 23 op een wachtlijst. Zelfstandig huiswerk maken blijkt voor steeds meer leerlingen een probleem, en steeds meer ouders kopen daarom hulp in.
De afgelopen jaren is het booming, zegt Vincent van Dijk van de overkoepelende organisatie huiswerkbegeleiding.nl. Er komen wekelijks nieuwe particuliere instituten bij, er zijn er nu zo'n zevenhonderd in totaal, van eenmansbedrijfjes tot landelijk georganiseerde instituten. Vele hebben een wachtlijst.

De grote vraag is begonnen bij de invoering van het studiehuis, zegt Van Dijk. 'Leerlingen werden ineens vrij gelaten, ze moesten zelf hun tijd plannen. Maar dat bleken ze helemaal niet te kunnen. Sowieso is de kwaliteit van veel scholen de laatste tijd achteruitgehold. Er is veel schooluitval: ouders raken daarvan in paniek en vinden het een fijn idee de studiebegeleiding uit te besteden aan professionals. Je kunt dat gemakzuchtig noemen, maar ook zakelijk. Ouders houden het thuis graag gezellig, zonder drama's over het huiswerk.'
Jean van Ham, vestigingsmanager in Houten, merkt dat aan het einde van het schooljaar veel leerlingen bij hem komen voor een eindsprint. 'Maar als ze nu komen, zijn ze eigen lijk een beetje te laat. Wij raden ouders aan eerder te beginnen, liefst aan het begin van het schooljaar. De leerlingen leren dan gestructureerd werken en kunnen stoppen als het beter gaat. Wie nu nog een rapport met 'en en 4'en heeft, heeft wel erg veel te doen.'

Bij Studiekring werken de leerlingen minstens drie middagen in de week drie uur in stilte aan hun huiswerk. Aan het begin van de dag wordt het werk afgesproken, na afloop wordt gecontroleerd en overhoord. Pas als alles af is, mag de leerling weg. De scholieren leren voor elke toets drie keer de stof door te nemen, en dus vooral: op tijd te beginnen. Aan het eind van de week gaat een verslag je naar de ouders. Ook de mentor van school kan dat verslagje inzien op internet.
'Cijfers zijn belangrijk', zegt Van der Velde. 'Dat is nu eenmaal ons meetinstrument. Maar wij hopen ze vooral plezier in het leren bij de brengen. Als ze gaan studeren, en dat geldt voor de meesten, moeten ze nog heel lang boven de boeken.'

De Onderwijsraad, een adviesorgaan voor de regering, publiceerde in februari het rapport ‘Stand van Educatief Nederland’. Daarin staat dat buiten de reguliere lestijd in het voortgezet onderwijs steeds meer educatieve initiatieven zijn, van voorschoolse educatie, huiswerkvoorziening tot zomeronderwijskampen.
Rond de 9 procent van de leerlingen gaat na schooltijd naar een huiswerkklas. Minister Plasterk van Onderwijs zou moeten overwegen de huiswerkbegeleiding te bekostigen, vindt de Onderwijsraad.
Het ministerie van Onderwijs moet nog op dit rapport reageren. Huis werkbegeleiding kost volgens Vincent van Dijk (huiswerkbegeleiding.nl) gemiddeld een paar honderd euro in de maand. Bij de Studiekring kosten drie middagen per week maandelijks 275 euro. Bijles kost 31,50 euro per keer. Huiswerkles is niet meer voorbehouden aan de elite, zegt Van Dijk. Sommige instituten hebben een speciaal programma voor minder draagkrachtige ouders.